Bekijk alle artikelen

Interview Ton Wilthagen – Arbeidsmarkt van Morgen

Artikel, 19 mei 2017

"Flexibiliteit en zekerheid moeten beter geregeld worden, inclusief de overstap naar nieuw werk."

In aanloop naar het evenement De Arbeidsmarkt van Morgen op 23 mei 2017 in DeFabrique in Utrecht hebben we onze sprekers gevraagd naar hun visie op die arbeidsmarkt van morgen. Onderstaand leest u het interview met Ton Wilthagen.

Meedenken over de arbeidsmarkt van morgen; NBBU; Foto: Robert Tjalondo

Ton, wat zijn voor jou de elementen van de Arbeidsmarkt van Morgen?

Er zijn en aantal elementen die volgens mij van belang zijn. Sowieso zal de arbeidsmarkt van morgen vragen om hoger opgeleide mensen die meer complex werk kunnen doen, wat sterk digitaal en geautomatiseerd zal zijn. Het type werk ligt op een steeds hoger niveau en is een stuk complexer. Er is behoefte aan meer skills, betere competenties en werknemers dienen doordrongen te zijn van digitalisering, automatisering en robotisering.

Daarnaast zal werk zich steeds vaker afspelen in minder lange en traditionele dienstverbanden dan vroeger. Het werk zal een veiliger karakter hebben en zich meer op project en taakniveau afspelen. Steeds minder is er sprake van langdurige blijvende werkverbanden waarin mensen voor dezelfde werkgever elke dag dezelfde dingen doen. Het werk en de arbeidsmarkt worden ook dynamischer. Een deel van het werk zal ook zonder werkgever worden uitgewerkt, bijvoorbeeld in de vorm van zzp of online platforms, zonder tussenkomst van anderen.

Welke betekenis heeft een moderne arbeidsmarkt voor bemiddelaars? Wat is bijvoorbeeld de toegevoegde waarde van bemiddelaars die zwaar gedomineerd wordt door ICT-toepassingen?

Het is voor de bemiddelaar te riskant om louter op de allocatiefunctie van: “kan ik een werknemer leveren die past bij een vraag van de werkgever?”, te blijven zitten. Door de digitalisering is het voor iedereen een stuk makkelijker om mensen te zoeken en aan elkaar te koppelen. Er bestaan allerlei websites en apps om de beste match op het gebied van liefdesrelaties te vinden, dus dat kan net zo goed op het gebied van arbeidsrelaties.

De toegevoegde waarde van de arbeidsbemiddelaar zit niet zozeer meer in het vinden van mensen, maar in het zorgen dat de match wat betreft competenties op een zo goed mogelijk niveau is. De bemiddelaar moet op zoek naar een andere manier om toegevoegde waarde te kunnen leveren. Denk bijvoorbeeld aan de competenties van werknemers. Daarom is duurzame inzetbaarheid zo belangrijk. Leid de mensen op die je in wil zetten om te zorgen dat ze het werk kunnen doen waarvan jij wil dat ze het gaan doen. Ze hebben nu misschien niet de skills die benodigd zijn, zoals bijvoorbeeld een groot rijbewijs.

Welke overheidsregelingen zijn er volgens jou nodig voor een integrale arbeidsmarkt?

Iedereen moet toegang hebben tot zo goed mogelijke scholing, herscholing en bijscholing. Duurzame inzetbaarheid en employability zijn ontzettend belangrijk. De achilleshiel van de arbeidsmarkt zit hem in de faciliteiten en de motivatie van mensen om zich voldoende te updaten en upgraden.

Steeds minder mensen hebben die faciliteiten, veel mensen vallen bijvoorbeeld niet onder de sectoren waarin scholingsregelingen zitten. En de huidige regelingen die er binnen bepaalde sectoren zijn, leiden werknemers nog steeds op voor de eisen voor dezelfde functie bij dezelfde werkgever, in plaats van dat ze verder kijken.

Er zijn 1.7 miljoen mensen die te laag opgeleid zijn, die gaan het niet meer maken in Nederland. Zonde! De overheid moet ervoor zorgen dat mensen toegang hebben tot voortdurende opleiding/scholing/competentieverbetering. De overheid zal een deel van het oude geraamte dat men met de Wet Werk en Zekerheid heeft ingesteld, wat leidt tot slechtere flexibiliteit, moeten doorbreken. Ze werken met oude kaders die niet productief werken, maar zijn niet in staat om nieuwe kaders te bieden die wel kunnen werken. Hier kunnen intermediairs bij helpen. Organiseer bijvoorbeeld zebrapaden van werk naar werk. Flexibiliteit en zekerheid moeten beter geregeld worden, inclusief de overstap naar nieuw werk en daar is de overheid voor nodig.

Hoe ziet de ideale Arbeidsmarkt van Morgen er in jouw ogen uit?  (Welke bijdrage kan de flexibele arbeidsmarkt daar aan leveren?)

Ideale arbeidsmarkt draait erom dat mensen hun talenten grenzeloos kunnen ontwikkelen en inzetten. De middelen moeten er zijn, maar ze moeten zelf ook verantwoordelijkheid nemen. Het systeem zorgt er ook voor dat de mensen die stappen maken (transitie) ondersteund moeten worden. Dat betekent dat de zekerheid die je mensen moet bieden, zekerheid is om te kunnen bewegen. We hebben regelingen nodig die mensen in beweging kunnen houden.

Daarnaast zijn er ook mensen die het niet kunnen redden, die moeten we opvangen en zorgen dat die ook zinvolle bezigheden hebben zoals bijv. vrijwilligerswerk, mantelzorg, die taken mogen ook best een andere status hebben. Er kan bijvoorbeeld nagedacht worden over een participatie-inkomen voor mensen die bijvoorbeeld vrijwilligerswerk doen. Dan noemen we dan niet langer een uitkering. Vrijwiligerswerk is voor veel mensen namelijk een goede en ontzettend belangrijke bijdrage aan de maatschappij. Dit moet meer erkend worden en die sociale zekerheid moet zich daar ook op richten. Het gaat dan om het ontwikkelen van zingeving, meedoen aan de maatschappij.