Nico van Batenburg (Marnic Werkt): ‘Je kunt de regels aanscherpen, maar het tekort aan vakmensen verdwijnt daar niet mee’

Sinds de handhaving op schijnzelfstandigheid is aangescherpt, is de rol van zzp’ers opnieuw onderwerp van discussie. Toch blijft de vraag naar gespecialiseerde zelfstandigen in sommige sectoren onverminderd groot. Volgens Nico van Batenburg, directeur van arbeidsbemiddelaar AM Connect Group, waaronder de labels ADA shipyardservices, Marnic Werkt, Punt uitzendbureau en Vacatures in de buurt, komt dat doordat veel opdrachtgevers simpelweg geen alternatief hebben. Specialistische vakmensen zijn schaars en juist daar kunnen zzp’ers én bemiddelaars volgens hem nog altijd het verschil maken.

AM Connect Group bemiddelt op alle niveaus vakmensen in bijna alle branches. Volgens Van Batenburg is de inzet van zzp’ers nooit een doel op zich geweest, maar een antwoord op een probleem dat al veel langer speelt. In Nederland kiezen steeds minder mensen voor een technisch of ambachtelijk beroep, terwijl de vraag naar vakmensen juist groot blijft. 

Volgens Van Batenburg wordt de discussie te veel gevoerd vanuit wet- en regelgeving. “Je kunt de regels aanscherpen, maar het tekort aan vakmensen los je daar niet mee op.” Juist dat tekort verklaart volgens hem waarom gespecialiseerde zelfstandigen nog altijd een belangrijke rol spelen op de arbeidsmarkt.

Specialistische kennis maakt het verschil

Dat betekent volgens Van Batenburg niet dat iedere opdracht om een zzp’er vraagt. Bedrijven kijken kritischer naar de inzet van zelfstandigen dan een paar jaar geleden. Volgens hem is de meerwaarde vooral zichtbaar wanneer specifieke kennis of ervaring nodig is die niet of nauwelijks beschikbaar is binnen een organisatie.

Als hetzelfde werk ook door een werknemer gedaan kan worden, zie je dat opdrachtgevers tegenwoordig voor die optie kiezen

“Wij leveren bijvoorbeeld ook mensen aan de luxe jachtbouw. Daar werken bedrijven met eigen vakmensen, maar soms is er een specialist nodig die iets kan wat bijna niemand anders beheerst. Bijvoorbeeld een plafond schilderen à la Leonardo da Vinci. In zo’n situatie is een zzp’er echt van toegevoegde waarde. Als hetzelfde werk ook door een werknemer gedaan kan worden, zie je dat opdrachtgevers tegenwoordig voor die optie kiezen.”

Volgens Van Batenburg vraagt dat ook om een andere manier van kijken naar zelfstandigen. Niet de contractvorm zou centraal moeten staan, maar de vraag welke kennis een opdrachtgever nodig heeft om een project succesvol af te ronden.

Een bemiddelaar ontzorgt beide partijen

Juist omdat de inzet van zelfstandigen ingewikkelder is geworden, ziet Van Batenburg de rol van een bemiddelaar alleen maar belangrijker worden. Volgens hem gaat die rol veel verder dan het vinden van een geschikte kandidaat. Een gespecialiseerde bemiddelaar zorgt ervoor dat zowel opdrachtgever als zelfstandige zich kan richten op het werk.

Veel opdrachtgevers zijn veel voorzichtiger geworden. Sommigen huren helemaal geen zzp’ers meer in

“Wij regelen de contracten, zorgen voor goede huisvesting van buitenlandse zzp’ers, verzorgen de betalingen en de facturatie. We ontzorgen daarmee zowel de zelfstandige als de opdrachtgever. Dat is volgens mij de echte toegevoegde waarde van een bemiddelaar.”

Volgens Van Batenburg kiezen opdrachtgevers daar ook bewust voor. Niet alleen omdat zij behoefte hebben aan vakmensen, maar ook omdat zij een partner zoeken die de praktische en administratieve organisatie uit handen neemt.

De behoefte blijft, de markt verandert

De aangescherpte handhaving heeft volgens Van Batenburg wel degelijk gevolgen gehad. Opdrachtgevers zijn voorzichtiger geworden en denken beter na voordat zij een zelfstandige inzetten. Dat merkt hij dagelijks.

Laat mensen zelf bepalen of ze werknemer, uitzendkracht of zzp’er willen zijn

“Veel opdrachtgevers zijn veel voorzichtiger geworden. Sommigen huren helemaal geen zzp’ers meer in. Ze willen zoveel mogelijk zonder risico ondernemen. Daardoor is onze omzet fors teruggelopen en hebben we flink moeten ingrijpen in de organisatie.”

Ondernemerschap begint met vertrouwen

Voor Van Batenburg gaat de discussie uiteindelijk over meer dan alleen zzp’ers. Volgens hem draait ondernemerschap ook om de ruimte om zelf keuzes te maken. Daarbij hoort volgens hem dat mensen bewust moeten kunnen kiezen voor een dienstverband of voor het zelfstandig ondernemerschap.

“Laat mensen zelf bepalen of ze werknemer, uitzendkracht of zzp’er willen zijn. Als iemand bewust kiest voor het ondernemerschap, faciliteer dat dan ook. Zorg dat zelfstandigen zich goed kunnen verzekeren en accepteer hoe de arbeidsmarkt in de praktijk werkt.”

Volgens Van Batenburg zou daarmee niet alleen de positie van zelfstandigen verbeteren, maar ook die van opdrachtgevers en bemiddelaars. “Projecten moeten uiteindelijk gewoon worden uitgevoerd. Daar heb je vakmensen voor nodig. Zonder vakmensen loopt de economie vast. Dat verandert niet door nieuwe regels, die de vrijheid van burgers beknot.”