Hervorming Arbeidsmarkt Infrastructuur (HAI): deze maatregelen moeten publiek-private samenwerking versterken
De hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur is een initiatief om de dienstverlening voor werkzoekenden, werkenden en werkgevers te verbeteren. Dit gebeurt door de oprichting van één centraal Werkcentrum per arbeidsmarktregio, waar publieke en private organisaties samenwerken onder het ‘no-wrong-door’-principe. Het doel is snellere en betere matches te maken voor werk en scholing en de samenwerking tussen organisaties zoals het UWV en gemeenten te versterken. De beoogde ingangsdatum voor de wet is 1 januari 2027, maar alle regio’s streven ernaar om uiterlijk op 1 juli 2026 een Werkcentrum te hebben.
Maatregelen ter verbetering van PPS
Al sinds de coronacrisis zijn regionale mobiliteitsteams (RMT’s) in de 35 arbeidsmarktregio’s actief. In de RMT’s werken publieke en private dienstverleners en meerdere expertises samen om werkenden en werkzoekenden te begeleiden naar passend werk of (arbeidsmarktgerichte) scholing.
De ervaringen van de RMT’s laten zien dat de samenwerking resultaten oplevert. Deze constatering en de ambitie om tot een één-loket-aanpak te komen, zijn voor het kabinet het startsein om samen met partners te werken aan een hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur.
In het kader van HAI is ter verbetering van PPS, met als doel grotere vindbaarheid en toegankelijkheid en meer samenwerking tussen partijen die op dit vlak diensten verlenen. De maatregelen richten zich op 4 sporen:
- Het creëren van één regionaal loket per arbeidsmarktregio: het Werkcentrum;
- Het versterken van het van-werk-naar-werk-stelsel;
- Het meer centraal zetten van de ondersteuningsbehoefte;
- Het blijvend goed regelen van de samenwerking tussen overheid en bedrijven.
Spoor 1: Regionaal Werkcentrum (RWC)
Momenteel hebben de verschillende organisaties in de arbeidsmarktinfrastructuur (zoals WerkgeversServicepunten, Leerwerkloketten en regionale mobiliteitsteams) eigen diensten, werkwijzen en loketten, wat het voor werkzoekenden, werkenden en werkgevers moeilijk maakt om de juiste dienstverlening te vinden. Werkgevers worden vaak benaderd door verschillende partijen en krijgen te maken met veel verschillende regelingen.
Om de arbeidsmarktdienstverlening toegankelijker te maken, wordt in alle 35 arbeidsmarktregio’s per 1 juli 2026 één gezamenlijk regionaal loket ingericht: het Werkcentrum. Dit centrum werkt als toegangspoort voor zowel publieke als private dienstverlening. Werkgevers, werkzoekenden en werkenden moeten bij het regionaal werkcentrum(RWC) terechtkunnen met al hun vragen over scholing, werk of ontwikkeling. Het doel: niemand mag nog verdwalen in het woud vol loketten, helpdesks en organisaties.
Het Werkcentrum brengt dus verschillende organisaties samen, maar deze organisaties behouden hun zelfstandigheid en verantwoordelijkheid. Het Werkcentrum zal overigens niet de enige toegang zijn tot arbeidsmarktdienstverlening, maar biedt wel een centraal punt voor informatie en doorverwijzing. Deze doorverwijzing kan onder andere worden gedaan naar een Regionaal Platform PPS Intermediairs.
Elke arbeidsmarktregio kan maatwerk leveren afhankelijk van lokale behoeften en omstandigheden, zoals het aantal fysieke locaties of de samenwerking met lokale economische organisaties. Om eenheid te brengen, wordt er een modelconvenant opgesteld, evenals een landelijke meerjarenagenda en een merk- en communicatiestrategie voor de Werkcentra.
Daarnaast krijgen UWV en gemeenten de taak om een gidsfunctie te organiseren, waarbij zij werkzoekenden en werkgevers welkom heten, verbinden met de juiste dienstverlening, en informatie bieden over arbeidsmarktkansen, vacatures en scholing.
Voor de werkgeversdienstverlening blijven UWV en gemeenten gezamenlijk verantwoordelijk via het Werkcentrum, inclusief de ondersteuning van de banenafspraak (extra banen voor mensen met een ziekte of handicap). Ook de werkgeversdienstverlening van SBB (voor leerbedrijven) wordt binnen het Werkcentrum samengebracht. Ten slotte wordt in de SUWI-wetgeving verankerd dat UWV en gemeenten ook werkzoekendendienstverlening via het Werkcentrum zullen bieden, inclusief delen van de huidige dienstverlening van de Leerwerkloketten.
Spoor 2: Het versterken van het van-werk-naar-werk-stelsel
Hoewel het grootste deel van de baanwisselingen soepel tot stand komt, zijn er groepen werkenden bij wie dit niet zelfstandig lukt. Voor een deel van deze mensen ontbreekt reguliere ondersteuning bij het zoeken naar de volgende stap in hun loopbaan en bij het vinden van ander werk, terwijl hier wel behoefte aan is.
De inzet van de vakbonden bij de regionale mobiliteitsteams is voor deze mensen van grote waarde geweest. Werkgeversorganisaties hebben waardevolle ondersteuning geboden aan werkgevers die met de personele gevolgen van de coronacrisis en de daarop volgende arbeidsmarkttekorten te maken kregen.
In het hebben de sociale partners de ambitie uitgesproken om te komen tot dekkende van-werk-naar-werk-dienstverlening. Dit houdt in dat werkenden toegang hebben tot dienstverlening die nodig is om duurzaam de overstap naar ander werk te maken.
Ongeacht de contractvorm, de sector waarin diegene werkzaam is of de omvang van het bedrijf. Deze ambitie wordt gesteund met een tijdelijke, meerjarige financiële impuls. Er wordt namelijk verwacht dat de van-werk-naar-werk-dienstverlening zonder deze impuls niet op alle onderdelen in het stelsel tot stand komt. Met de sociale partners verkennen wij welke hiaten in de van-werk-naar-werkdienstverlening bestaan en wat er nodig is om deze weg te nemen.
Spoor 3: Centrale zetten van de ondersteuningsbehoefte
Het is vaak moeilijk om tijdige en passende begeleiding te bieden aan mensen vanwege onvoldoende afstemming tussen de dienstverlening en werkprocessen van verschillende partijen. Dit geldt vooral voor mensen met complexe ondersteuningsbehoeften. Door organisaties meer mogelijkheden en ruimte te geven om samen te werken, kunnen zij mensen beter ondersteunen.
Vanaf 1 januari 2025 is de tijdelijke regeling voor aanvullende dienstverlening (de regionale mobiliteitsteams) en het bijbehorende budget stopgezet. In plaats daarvan is er een tijdelijk impulsbudget om gezamenlijke dienstverlening te ontwikkelen, zoals publiek-private scholingsprojecten en sectorale ontwikkelpaden richting kansrijke beroepen. Dit budget kan in beperkte gevallen ook worden ingezet voor individuele dienstverlening die aanvullend is op de bestaande reguliere dienstverlening.
Er zijn momenteel belemmeringen in de samenwerking tussen organisaties. Om deze samenwerking te verbeteren, willen we dat UWV en gemeenten gezamenlijk optrekken bij projecten, scholingsinitiatieven en de inkoop van re-integratiediensten. Gegevensdeling is essentieel voor deze intensievere samenwerking, en daarom wordt er een wettelijke basis gecreëerd voor de verwerking van noodzakelijke persoonsgegevens.
Spoor 4: Het blijvend goed regelen van de samenwerking tussen overheid en bedrijven
Sinds de vorming van de 35 arbeidsmarktregio’s zijn er veel tijdelijke initiatieven geweest, zoals Matchen op Werk en de regionale mobiliteitsteams. Deze initiatieven hebben in een aantal gevallen geleid tot versnipperde samenwerking en dienstverlening. Er ontbreekt een duidelijke governance voor duurzame samenwerking en coördinatie in het arbeidsmarktbeleid, zowel binnen als tussen de arbeidsmarktregio’s en met landelijke partijen.
Om de samenwerking tussen publieke en private organisaties te verbeteren, komt er één Landelijk Beraad en in elke arbeidsmarktregio één Regionaal Beraad. Deze beraden zullen meerjarig arbeidsmarktbeleid vastleggen in een meerjarenagenda en dienen als landingsplaats voor nieuwe en bestaande beleidsimpulsen en middelen van verschillende overheidsniveaus en private partijen en zorgen voor samenhang tussen landelijke en regionale initiatieven.
Huidige structuren
- Werkgeversservicepunt (WSP)
- Leerwerkloket (LWL)
- Regionaal Werkbedrijf
- UWV
- Gemeenten (centrum en regio)
- Regionale Mobiliteitsteams (RMT)
Toekomstige structuur (beoogd 1 januari 2026)
- Landelijk beraad: Meerjarenagenda;
- Borging samenhang landelijke en regionale initiatieven;
- Thematafels.
- Regionaal beraad: Invulling samenwerking RWC;
- Meerjarenagenda;
- Thematafels -> Uitzenden (NBBU-leden).
- Regionale uitvoering: Samenwerking (individueel of collectief) om plannen mogelijk te maken.
Een handige FAQ over de Hervorming Arbeidsmarktinfrastructuur (HAI) vind je op de website van onze samenwerkingspartner, het Landelijk Ondersteuningsteam Regionale Arbeidsmarkt. Ben je nieuwsgierig naar het traject dat voorafging aan de totstandkoming van de HAI? Dan biedt de Rijksoverheid een overzichtelijk dossier waar je meer informatie kunt vinden.
Wil je weten of er al een Regionaal Werkcentrum (RWC) is in de arbeidsmarktregio waarin je werkt of gevestigd bent?
Experts op dit onderwerp
