Ferry van den Berg (Bouwprofs Groep): ‘Een goede bemiddelaar moet ook nee durven zeggen’

Sinds de handhaving op schijnzelfstandigheid is aangescherpt, kijken bouwbedrijven kritischer naar de inzet van zzp’ers. Toch ziet Ferry van den Berg van Bouwprofs Groep, een uitzend- en detacheringsconcern in de bouwsector, dat de vraag naar zelfstandige vakmensen weer aantrekt. Volgens hem zijn goede zzp’ers in de bouw moeilijk te missen: ze brengen vakmanschap mee dat schaars is op de arbeidsmarkt. Juist daarom blijft ook een belangrijke rol weggelegd voor bemiddelaars: die weten welke zelfstandige bij welke opdracht past.

Onder Bouwprofs Groep vallen twee labels. Bouwselect bemiddelt UTA-personeel in de bouw, terwijl Bouwpartners zich richt op vaklieden. Bij Bouwselect is het aandeel zzp’ers sinds de aangescherpte handhaving sterk teruggelopen. “Het is daar toch best wel wat lastiger om aan de criteria van de Wet DBA te voldoen.” Volgens Van den Berg is er daardoor meer verschoven naar detachering en werving en selectie.

Bij Bouwpartners verliep die ontwikkeling anders. Ook daar waren opdrachtgevers en zelfstandigen aanvankelijk terughoudend, maar na een paar maanden kwamen de aanvragen weer terug. De markt is ondertussen wel veranderd. Bouwprofs Groep nam afscheid van zelfstandigen die volgens de organisatie niet voldoende als zzp’er konden werken. “Maar de goede zzp’ers, die echt ondernemer zijn en de zaken goed voor elkaar hebben, kunnen we prima bemiddelen. Dat is nog steeds een heel groot deel van ons businessmodel bij Bouwpartners.” 

Om zelfstandigen meer duidelijkheid te geven over hun manier van werken, heeft Bouwpartners onlangs de ZZP Safecheck gelanceerd. Met deze gratis online tool kan een zelfstandige binnen twee minuten zien welke punten aandacht nodig hebben.

Goede vakmensen kiezen voor ondernemerschap

Dat bouwbedrijven zelfstandigen willen blijven inzetten, heeft volgens Van den Berg veel te maken met het vakmanschap dat zij meebrengen. Hij ziet dat veel goede vakmensen in de bouw in de afgelopen jaren voor het ondernemerschap hebben gekozen. “Dat zijn kandidaten die het vak verstaan. Die hebben geïnvesteerd in een bus, materiaal, gereedschap, kennis en kunde. Die werken voor zichzelf.”

Dat maakt ze volgens hem aantrekkelijk voor uitvoerders die iemand zoeken die snel zelfstandig aan de slag kan. “De kwaliteit van die mensen is gewoon hoog. Onze contactpersonen zijn vaak de uitvoerders waar de operatie plaatsvindt. Die willen uiteindelijk iemand hebben die zelfstandig en zo compleet mogelijk aan de slag kan. Dan zie je dat die zzp’ers dat vaak het beste voor elkaar hebben, want zij zijn een eigen bedrijf aan het draaien.”

Zzp’ers willen niet in loondienst. Die willen de vrijheid van het ondernemerschap

Ook de kosten spelen mee. Uitzenden en detacheren zijn volgens Van den Berg duurder geworden, waardoor een zelfstandige in sommige gevallen financieel aantrekkelijker is. De afweging verschilt per opdracht.

Daar komt bij dat goede vakmensen schaars zijn. Veel zelfstandigen hebben bewust voor het ondernemerschap gekozen en zijn niet van plan om terug te keren naar loondienst. Dat werd volgens Van den Berg duidelijk toen sommige bouwbedrijven na de start van de handhaving helemaal geen zzp’ers meer wilden inzetten. “Die wilden allemaal mensen direct in loondienst, uitzendkrachten of detacheringskrachten. Maar die zijn er gewoon niet. Want die zzp’ers willen niet in loondienst. Die willen de vrijheid van het ondernemerschap.” Zo ontstond volgens hem een patstelling tussen de behoefte van bouwbedrijven en de keuzes van vakmensen.

Niet iedere timmerman past op iedere klus

Juist omdat goede vakmensen schaars zijn, is het volgens Van den Berg belangrijk om goed te kijken naar wie een opdrachtgever nodig heeft. Een bemiddelaar moet weten welke kennis een opdracht vraagt en welke zelfstandige daarbij past. “Toen ik hier vijf jaar geleden begon, dacht ik: een timmerman is een timmerman. Maar je hebt verschillende soorten timmermannen. Een betontimmerman is geen renovatietimmerman en geen nieuwbouwtimmerman.”

Het gaat om veel meer dan alleen een zzp’er van plek A naar plek B brengen

Ook binnen die specialismen moet iemand volgens hem bij de opdrachtgever en de bouwplaats passen. “Wij kennen de zzp’ers door en door. Een timmerman kan heel goed timmeren, maar als het een heel lastig persoon in de omgang is, gaat het op een bouwplaats misschien niet werken.” Bovendien gelden volgens hem op de ene bouwplaats andere normen en waarden dan op de andere.

Daar zit voor Van den Berg een belangrijk deel van de meerwaarde van een gespecialiseerde bemiddelaar. “Dat persoonlijke stuk is heel belangrijk. Waarom past iemand wel bij klant A, maar niet bij klant B?” Bouwprofs Groep kent zowel de zelfstandigen als de opdrachtgevers en kan daardoor opleiding, ervaring, beschikbaarheid en de persoonlijke match meewegen. Volgens Van den Berg is dat persoonlijke deel ook niet zomaar door een platform of AI te vervangen. “Het gaat om veel meer dan alleen een zzp’er van plek A naar plek B brengen.”

Eerst kijken of de opdracht bij een zzp’er past

Een goede match begint tegenwoordig al voordat naar een kandidaat wordt gezocht. De werkwijze is volgens Van den Berg de afgelopen jaren behoorlijk veranderd. “Vroeger was het: er is een aanvraag voor een zzp’er, zoek een kandidaat en kom maar. Nu kijken we eerst: wat is de uitvraag? Kan dat als zzp’er? Ja of nee?”

Bouwprofs Groep gebruikt daarvoor eigen checklists. Pas als een opdracht geschikt is voor een zelfstandige, wordt gekeken welk type vakman nodig is en wie daarbij past. Vervolgens moet de zelfstandige een digitale Zzp Safecheck doorlopen en volgen de contracten en verdere controles. “Het is qua intensiviteit veel meer werk om een zzp’er goed te plaatsen. Maar als je dit als bureau op deze manier aanvliegt, zie je dat de grotere klanten dat waarderen. Die willen zaken doen met partijen die de zaken goed voor elkaar hebben.”

Dat is een boodschap die we drie jaar geleden nooit hadden, maar die we nu wel eens moeten geven

Soms betekent die werkwijze ook dat Bouwprofs Groep een opdracht niet aanneemt. “Dan moeten we soms vertellen: luister, deze opdracht kan niet als zzp’er worden uitgevoerd. Dat is een boodschap die we drie jaar geleden nooit hadden, maar die we nu wel eens moeten geven.” 

Volgens Van den Berg hoort die kritische houding bij de verantwoordelijkheid van een bemiddelaar. Die verantwoordelijkheid ligt overigens niet bij één partij. Goede afspraken tussen opdrachtgever, zzp’er en intermediair zijn volgens hem essentieel. “Je hebt een klant, je hebt een zzp’er en je hebt een intermediair. Het is gewoon heel belangrijk dat dat goed geregeld is.” Als er iets misgaat, kunnen daar volgens hem meerdere partijen op worden aangesproken.

Bouwbedrijven kunnen niet altijd zonder zelfstandigen

De aangescherpte handhaving heeft er volgens Van den Berg voor gezorgd dat vrijwel alle grotere bouwbedrijven inmiddels bewuster nadenken over de inzet van zzp’ers. “Ze hebben allemaal beleid rondom de Wet DBA en allemaal beleid rondom de inzet van zzp. Ze willen vrijwel allemaal heel graag met zzp blijven werken, maar ze willen natuurlijk eigenlijk geen risico. Dat gaat niet samen.”

Sommige bedrijven kozen daarom aanvankelijk voor een volledige zzp-stop. Daarmee verdween een deel van het risico, maar ontstond al snel een praktisch probleem. De vakmensen die het werk moesten overnemen, waren volgens Van den Berg niet zomaar beschikbaar. “Wat je nu ziet gebeuren, is dat bedrijven die eerst zeiden: we stoppen er volledig mee, nu toch zeggen: dat werkt niet, want de operatie valt stil.”

Zzp’ers zijn gewoon enorm belangrijk voor de bouw

Daarom ziet hij dat opdrachtgevers opnieuw naar zelfstandigen kijken, zij het voorzichtiger dan voorheen. “Ze willen wel weer kijken of ze zzp’ers kunnen inzetten. En als ze het gaan doen, willen ze het zo veilig mogelijk doen.” Volledige zekerheid bestaat daarbij volgens hem niet. Een bemiddelaar kan het risico wel verkleinen door vooraf kritisch te kijken naar de opdracht, de zelfstandige en de afspraken tussen alle betrokken partijen.

Dat de vraag terugkomt, heeft volgens Van den Berg ook te maken met ontwikkelingen in de bouw zelf. Hij ziet de nieuwbouw langzaam weer aantrekken en daarmee de behoefte aan goede vakmensen toenemen. “Zzp’ers zijn gewoon enorm belangrijk voor de bouw. Hoe graag we het misschien ook anders willen zien door overheden, die zzp’ers zijn niet gestopt. Die zijn gewoon doorgegaan en hebben hun zaken beter voor elkaar.”

Meer dan ‘dozen schuiven’

Van den Berg verwacht dat de rol van gespecialiseerde bemiddelaars eerder groter dan kleiner wordt. Compliance en contracten zijn belangrijker geworden. Daarnaast draait het werk volgens hem om kennis van de sector, de opdrachtgever en de vakmensen in het netwerk.

Dat bredere werk ziet hij niet altijd terug in het beeld dat van intermediairs bestaat. “We zijn niet alleen maar die ‘dozenschuivers’. We kijken echt verder. Achter de schermen doen we heel veel.” Ook het beeld van zzp’ers zelf mag volgens hem breder. “Het gaat de opdrachtgevers vaak niet alleen om die flexibiliteit. Dat vakmanschap en die expertise zitten gewoon heel goed bij deze mannen die wij mogen bemiddelen. Dat is soms een beetje ondergesneeuwd.”

Juist daar komen voor Van den Berg de meerwaarde van de zelfstandige en die van de bemiddelaar samen. De zzp’er brengt vakmanschap en ondernemerschap mee. De bemiddelaar weet waar dat vakmanschap het beste tot zijn recht komt en beoordeelt of een opdracht verantwoord door een zelfstandige kan worden uitgevoerd. Van den Berg ziet daarbij nog altijd volop mogelijkheden: “Als je het gewoon netjes doet, het goed voor elkaar hebt en duidelijke afspraken maakt, dan kan er echt heel veel. Niet alles, maar wel veel.”