NBBU blijft kritisch: behoud transparantie bij huisvesting arbeidsmigranten
Het kabinet wil dat werkgevers per 1 juli 2028 geen huisvestingskosten meer mogen inhouden op het wettelijk minimumloon van arbeidsmigranten. Dat schrijft minister Vijlbrief van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aan de Tweede Kamer. Nu mag daarvoor nog maximaal 25 procent van het brutominimumloon worden ingehouden. De NBBU staat achter het principe om bed en brood te scheiden, maar was en is kritisch over dit plan. Met het verdwijnen van de inhouding verdwijnt namelijk ook de transparantie.
Het voornemen is niet nieuw. Na het advies van de commissie-Roemer en een oproep van een Kamermeerderheid kwam toenmalig minister Van Hijum met een plan om de inhouding af te bouwen vanaf 1 januari 2026. Zijn opvolger, demissionair minister Paul, trok dat plan in oktober 2025 weer in: het kabinet schatte toen in dat afbouw op dat moment meer nadelen dan voordelen voor de arbeidsmigrant had. Minister Vijlbrief pakt het dossier nu opnieuw op. Hij ziet te veel misstanden en wil voorkomen dat malafide werkgevers de inhouding misbruiken.
Zonder inhouding geen zicht op de huur
De NBBU waarschuwde destijds al dat afschaffing de situatie van arbeidsmigranten juist kan verslechteren. Als het innen van huurpenningen niet meer via de loonstrook loopt, gebeurt dat op een andere, minder transparante manier. Het geld wordt dan nog steeds geïnd, maar het is niet meer zichtbaar hoeveel huur een arbeidsmigrant betaalt. Handhaving is dan niet goed meer mogelijk. Juist die transparantie is via de Wet Aanpak Schijnconstructies (WAS) ingevoerd om misbruik te bestrijden. Als misbruik het probleem is, dan zijn toezicht en handhaving de oplossing, niet de afschaffing van transparantie.
Daar komt bij dat de huidige regeling de overheid de mogelijkheid geeft eisen te stellen aan de kwaliteit van de woning: een werkgever mag alleen inhouden als de huisvesting gecertificeerd is. Ook die vorm van toezicht verdwijnt met de regeling.
Kabinet erkent de spagaat
Het kabinet geeft aan het beste voor te hebben met arbeidsmigranten en erkent de spagaat waarin het zit. Óf werkgevers blijven, via de inhouding, verantwoordelijk voor goede huisvesting, zoals nu. Óf arbeidsmigranten zoeken zelf een woning, wat op de krappe woningmarkt lastig is en waarbij zij alsnog tegen oneerlijke huurprijzen en contracten kunnen aanlopen. De minister presenteert de afschaffing als onderdeel van een breder beleid om de omstandigheden van arbeidsmigranten te verbeteren.
Om die reden wil de minister de maatregel gelijk laten lopen met de wet die huurders beter moet beschermen. Die wet is onlangs ter internetconsultatie aangeboden en zou eveneens per 1 juli 2028 van kracht moeten worden.
Meer huurbescherming lost het woningtekort niet op
De NBBU begrijpt de koppeling, maar wijst erop dat meer huurbescherming het onderliggende probleem niet oplost: het tekort aan kwalitatief hoogwaardige huisvesting. Betere huurcontracten creëren geen extra woningen. De NBBU betwijfelt dan ook of er tegen 1 juli 2028 voldoende passende huisvesting beschikbaar is om arbeidsmigranten zelf hun woning te laten regelen. Zolang dat tekort voortduurt, zullen werkgevers een rol blijven spelen in het faciliteren van tijdelijke huisvesting.
Goede handhaving is nodig
De beoogde bescherming staat of valt bovendien met adequaat toezicht en handhaving. Nieuwe wetgeving die onvoldoende wordt gehandhaafd, verplaatst het probleem in plaats van het op te lossen. De NBBU roept het kabinet daarom op de afschaffing niet alleen te koppelen aan de inwerkingtreding van de nieuwe huurwet, maar ook aan de aantoonbare beschikbaarheid van voldoende kwalitatieve huisvesting én aan een sluitend toezicht- en handhavingskader.
Bestaande afspraken bieden al bescherming
Uitzenders hebben via cao-afspraken al concrete beschermingsmaatregelen getroffen, zoals het Prijs-Kwaliteitssysteem, dat het maximaal in rekening te brengen bedrag begrenst. De NBBU pleit daarom voor een uitzondering op het verbod voor sectoren waarin dergelijke afspraken gelden.
Hoe nu verder?
De NBBU blijft de ontwikkelingen op dit dossier nauwgezet volgen en zal kritisch blijven op de voorgestelde maatregelen. Zodra er meer bekend is over de uitwerking van het plan en de nieuwe huurwet, informeren wij onze leden.
Experts op dit onderwerp
